Goud zonder stempel: hoeveel karaat is het?

Goud zonder stempel komt vaker voor dan veel mensen denken. Bij oude sieraden, stukken uit het buitenland en handgemaakt werk ontbreekt het gehalte regelmatig, of het is in de loop van de jaren weggesleten. Dat zegt nog niets over de waarde: wij bepalen het karaat door te meten, niet door te schatten.

Hieronder leest u waarom stempels ontbreken, waar u zelf kunt zoeken, wat de cijfers betekenen en wat thuistests wel en niet kunnen vertellen.

Waarom een stempel ontbreekt

De meest voorkomende reden is slijtage. Een ring die tientallen jaren elke dag is gedragen, verliest aan de binnenkant langzaam metaal, en daarmee verdwijnt ook het ingeslagen getal. Bij kettingen zit de stempel vaak op een klein plaatje bij de sluiting, en juist dat deel slijt snel.

Ook reparaties spelen mee. Is een ring vergroot of verkleind, dan heeft de goudsmid er een stukje tussengezet of uitgezaagd. Zat de stempel precies op die plek, dan is hij weg. Bij een vervangen slotje gebeurt soms het omgekeerde: het slotje heeft een stempel, de ketting zelf niet.

Verder zijn er landen waar stempelen niet verplicht is of anders geregeld is dan in Nederland. Sieraden die op vakantie zijn gekocht of via de familie zijn doorgegeven, hebben daardoor soms alleen een merkteken van de maker of helemaal niets. Handgemaakte stukken van een lokale goudsmid zijn ook vaak ongestempeld. En sommige onderdelen zijn eenvoudig te klein of te dun voor een stempel.

Waar u de stempel zoekt

Pak een loep of de camera van uw telefoon met zoomfunctie en zorg voor goed licht. Kijk op deze plekken:

• Ringen: de binnenkant, meestal onderaan tegenover de kop.
• Kettingen en armbanden: het slotje, het plaatje naast het slotje en de eindogen.
• Hangers: het oog waar de ketting doorheen gaat, of de achterkant.
• Oorbellen: de steker, de beugel of het sluitstuk.
• Broches en manchetknopen: de achterkant, bij de speld of het scharnier.

Vindt u alleen een getal op een los onderdeel, zoals het slotje, dan geldt dat getal niet automatisch voor het hele sieraad. Slotjes worden vaak los ingekocht en later vervangen.

Wat de cijfers op goud betekenen

Een stempel in duizendsten vertelt hoeveel delen van de duizend uit zuiver goud bestaan. 585 betekent dus 58,5 procent goud, de rest is koper, zilver of een ander metaal. In de tabel staan de gangbare stempels met het bijbehorende karaat en wat wij nu per gram betalen.

Soms staat er geen getal maar een karaataanduiding, zoals 14K of 18KT. Dat betekent hetzelfde als 585 en 750. Letters als GF, GP of RGP wijzen juist op een dun laagje goud over een ander metaal. Hoe u dat herkent, leest u in ons artikel over echt goud herkennen.

Thuistests en hun grenzen

De bekendste thuistest is de magneet. Goud is niet magnetisch, dus als een sieraad aan een sterke magneet blijft hangen, zit er staal of ijzer in. Dat kan een kern zijn, maar ook alleen de stalen veer in het slotje. Het omgekeerde bewijst niets: koper, messing en zilver zijn evenmin magnetisch, en die metalen zitten in veel imitaties.

Een tweede methode is de toetssteen. U wrijft het sieraad over een zwarte steen en druppelt zuur op de streep. Aan de reactie ziet een geoefend oog ongeveer welk karaat het is. Het nadeel: er gaat altijd een beetje goud af, zuur is niet zonder risico en de test zegt alleen iets over de buitenlaag. Een verguld stuk kan op de steen prima op goud lijken.

Kijk tot slot naar plekken die veel slijten, zoals randen en hoeken. Schemert daar een andere kleur door, dan gaat het waarschijnlijk om een laagje. Een gelijkmatige kleur overal is een goed teken, maar geen bewijs.

Goud zonder stempel laten meten

Wij meten elk stuk zonder stempel met een XRF-analyser. Het apparaat leest met röntgenstraling af welke metalen in het sieraad zitten en in welke verhouding. Er wordt niets geschuurd, gekrast of aangeprikt, en binnen een minuut staat het gehalte tot op de duizendste op het scherm. U kijkt mee en ziet dezelfde uitslag als wij.

Voor particulieren is deze meting gratis, ook als u daarna besluit niet te verkopen. Hoe een bezoek verder verloopt, leest u op de pagina over onze werkwijze.

Als het 8 of 9 karaat blijkt te zijn

Laag karaat goud bestaat echt. In Engeland is 9 karaat (375) gangbaar, en in Duitsland en delen van Oost-Europa kwam 8 karaat (333) veel voor. Het ziet er vaak wat bleker of juist roder uit dan 14 karaat, omdat er meer zilver of koper in zit.

Onze vaste karaatprijzen lopen van 14 tot en met 24 karaat. Meten we een lager gehalte, bel of app ons dan voor een prijs, dan weet u waar u aan toe bent voordat u iets beslist.

Zo rekent u na de meting

Staat het gehalte eenmaal vast, dan is de berekening eenvoudig: gewicht maal gemeten gehalte maal de goudkoers van dat moment. Een voorbeeld: een ongestempelde armband weegt 12 gram en de meting geeft 750. Er zit dan 12 x 0,750 = 9 gram zuiver goud in. In euro's is dat 12 keer onze prijs voor 18 karaat, op dit moment – per gram.

Komt de meting uit op een getal dat niet precies op een standaardgehalte valt, bijvoorbeeld door soldeer of een oude reparatie, dan rekenen we met het gemeten getal. U betaalt dan niet voor goud dat er niet is, en u mist niets van het goud dat er wel is. Een indicatie vooraf maakt u met de rekenmachine.

Tips voordat u langskomt

• Houd ongestempelde stukken apart van gestempelde, dan ziet u na de meting precies wat wat is.
• Maak niets schoon met zuur of schuurmiddel, een zacht doekje is genoeg.
• Haal stenen niet zelf los: het goud eromheen wordt gewoon gemeten en gewogen.
• Neem een paspoort, ID-kaart of rijbewijs mee, legitimatie is bij verkoop wettelijk verplicht.
• Twijfelt u of iets goud is, stuur dan eerst een foto via WhatsApp.

Sieraden uit Suriname, India of het Midden-Oosten hebben vaak een afwijkende of geen stempel. Daarover leest u meer bij 21 karaat goud verkopen.